KULTURA

W czasach, kiedy jakość coraz częściej mierzy się poziomem sprzedaży, liczbą odsłon na YouTube albo kliknięć “Lubię to!”, kiedy nie wiadomo, co jeszcze jest zasługą rzeczywistej rangi wydarzenia, a co dobrego marketingu – Paszporty Polityki ciągle wyróżniają tych, którzy po prostu na to zasługują. Kto w tym roku? Dawid Ogrodnik, Ziemowit Szczerek, Marcin Masecki, Jolanta Janiczak i Wiktor Rubin, Aneta Grzeszykowska oraz Apollon Musagete Quartett.

Mielizny współczesnej kultury? Jest ich sporo. Chwilowe mody kreowane przez serwisy społecznościowe, marginalizacja fachowej krytyki, podziały polityczne i światopoglądowe. Dobrze zdają sobie z tego sprawę najbardziej zainteresowani, czyli ci, którzy Paszporty wręczają.

“Jednym z najbardziej niszczących zagrożeń jest celebrytyzacja kultury – pisał Zdzisław Pietrasik z “Polityki”. – Ze współczuciem patrzy się na artystów, którzy nie tak dawno przyjmowali pozy buntownicze, by po paru sezonach doskonale odnaleźć się po drugiej stronie, zasiadając w jury talent shows, grając w najgłupszych telenowelach, w teatrze skierowanym do najmniej wymagającego odbiorcy. O reklamie nie wspominając. Argument, że każdy ma jakieś raty do spłacenia, tylko częściowo rozgrzesza z konformizmu”.

To wyraźna wskazówka, kogo lub czego w tych nagrodach nie znajdziecie. Możecie mieć za to pewność, co tam jest, a co też zostało poddane ciężkiej próbie przez zjawisko, o którym pisze Pietrasik – chodzi o talent… Ale oni akurat go mają.

Paszporty przyznawane są w sześciu dziedzinach: film, teatr, sztuki wizualne, muzyka poważna, muzyka rozrywkowa i literatura. Od kilku lat wręczany jest również honorowy tytuł Kreatora Kultury. W tym roku z powrotem zarezerwowany dla jednej osoby – otrzymał go wybitny trębacz Tomasz Stańko za “umiejętność godzenia tradycji i awangardy” i za “pokazywanie, że muzyka nie dzieli się na geograficzne odłamy – polski, europejski czy amerykański – tylko jest językiem w pełni uniwersalnym”.

Film: Dawid Ogrodnik

* pozostali nominowani: Agata Kulesza, Tomasz Wasilewski

Tradycyjnie najwięcej emocji budzą kategorie literatura, muzyka popularna i film. W tej ostatniej nominowani byli aktorzy Agata Kulesza i Dawid Ogrodnik oraz Tomasz Wasilewski, reżyser głośnych “Płynących wieżowców”. Wygrał Ogrodnik, jeden z najlepiej zapowiadających się aktorów młodego pokolenia. I podobnie jak zeszłoroczny laureat – Marcin Dorociński – nie interesują go kolorowe magazyny, raczej woli zagrać w jakimś przyzwoitym filmie. Na koncie ma jeszcze stosunkowo niewiele ról, za to jakich – znacie go m.in. z “Jesteś Bogiem” czy “Chce się żyć”.

Za aktorstwo, które łączy imponujące umiejętności warsztatowe i wielką charyzmę. Za rolę niepełnosprawnego w “Chce się żyć”, która już przeszła do historii polskiego kina.

Literatura: Ziemowit Szczerek

* pozostali nominowani: Łukasz Orbitowski, Małgorzata Rejmer

W zeszłym roku Szczepan Twardoch, w tym Ziemowit Szczerek, autor książek “Przyjdzie Mordor i nas zje, czyli tajna historia Słowian” oraz “Rzeczpospolitej zwycięskiej”, alternatywnej historii Polski. Szczerek publikował reportaże i opowiadania m.in. w “Tygodniku Powszechnym”, “Nowej Europie Wschodniej”, “New Eastern Europe” i “Lampie”. Studiował prawo i nauki polityczne.

Za przewrotną i wspaniale napisaną książkę, która pokazuje, że żadna podróż, a zwłaszcza podróż na Wschód, nie jest niewinna.

Muzyka rozrywkowa: Marcin Masecki

* pozostali nominowani: Dawid Podsiadło, Kuba Ziołek

Znakomity pianista jazzowy borykający się z nieuleczalnym ADHD. Pierwsze muzyczneszlify zaczął zbierać już w wieku trzech lat, jako 22-latek odebrał I nagrodę w Konkursie Pianistów Jazzowych w Moskwie, kształcił się w prestiżowym Berklee College of Music w Bostonie. Regularnie nagrywa albumy solowe z własnymi kompozycjami – gra m.in. w zespole Paristetris, w którym śpiewa jego żona Candelaria Saenz Valiente, również współautorka innego jego projektu – Pictorial Candi. Zawiaduje też Warszawską Orkiestrą Rozrywkową, skupiającą najlepszych muzyków młodej generacji warszawskiego jazzu i okolic.

Za sprawne i konsekwentne poruszanie się między gatunkami własną ścieżką, za zacieranie podziałów pomiędzy sceną filharmoniczną a klubową, za zmierzenie się z naszą tradycyjną formą na płycie “Polonezy” w sposób jak zawsze lekki i przewrotny.

Teatr: Jolanta Janiczak i Wiktor Rubin

* pozostali nominowani: Michał Borczuch, Agata Siwiak

Kolejna duet w życiu i na scenie. Ona adaptuje teksty i przygotowuje opracowania dramaturgiczne spektakli, on reżyseruje. Co na przykład? “Drugie zabicie psa” Marka Hłaski w Teatrze Polskim w Bydgoszczy, “Orgia” Piera Paolo Pasoliniego w gdańskim Teatrze Wybrzeże czy “Cząstki elementarne” Michela Houellebecqua we wrocławskim Polskim, a także autorskie dramaty Janiczak: “Caryca Katarzyna” w Teatrze im. Żeromskiego w Kielcach czy “Karzeł, Down i inne żywioły” w Teatrze Nowym w Łodzi.

Za brawurowe spektakle, które, odsłaniając mechanizmy konstruowania oficjalnych biografii, równie wiele mówią o historii, co o współczesności. Za język mieszający czasy, perspektywy i doświadczenia, jednocześnie demaskatorski i niezwykle intensywny.

Sztuki wizualne: Aneta Grzeszykowska

* pozostali nominowani: Olaf Brzeski, Izabela Tarasewicz

Autorka wystawy “Śmierć i dziewczyna” w stołecznej Zachęcie albo – wraz z mężem Janem Smagą – realizacji “Plany”, która prześwietlała mieszkania typowych polskich rodzin. Inne znane prace Grzeszykowskiej: “Album”, “Negative Book”, a także serie filmów “Black”, “Ból głowy” oraz “Bolimorfia” – m.in. o cielesności, pamięci i przemijaniu.

Za oryginalne, głębokie i poruszające podejście do egzystencjalnych problemów śmierci, przemijania, kobiecości i pożądania, zaprezentowane na wystawie “Śmierć i dziewczyna” w Narodowej Galerii Sztuki “Zachęta”.

Muzyka poważna: Apollon Musagete Quartett

* pozostali nominowani: Katarzyna Budnik-Gałązka, Karol Kozłowski

Zespół z Polski, ale założony… w Wiedniu. Tam jego członkowie studiowali kameralistykę u słynnego Alban Berg Quartett. W jego skład wchodzi czwórka muzyków: skrzypkowiePaweł Zalejski i Bartosz Zachłod, altowiolista Piotr Szumieł i wiolonczelista Piotr Skweres. Wszyscy w okolicach trzydziestki. Koncertowali w nowojorskiej Carnegie Hall, Filharmonii Berlińskiej czy Wigmore Hall w Londynie. Wyłącznie klasyka? Niekoniecznie – w 2011 r. nagrali z Tori Amos płytę “Night of Hunters”, która zajęła m.in. pierwsze miejsce na klasycznej liście przebojów “Billboardu”.

Za konsekwentne i skuteczne budowanie silnej pozycji w życiu muzycznym Europy, zawsze z uwzględnieniem w repertuarze muzyki polskiej. Za wybitną płytę “Multitude”, na której obok utworów Witolda Lutosławskiego, Krzysztofa Pendereckiego i Henryka Mikołaja Góreckiego zespół ukazał własne zdolności kompozytorskie.

Paszporty Polityki zostały przyznane po raz 21. Uroczysta gala odbyła się w Teatrze Wielkim – Operze Narodowej w Warszawie, za oprawę muzyczną odpowiadała Orkiestra Marcina Maseckiego, która powstała na potrzeby nowego projektu tegorocznego laureata i jego ostatniej płyty “Polonezy” – na rozdaniu Paszportów zagrała utwory skomponowane specjalnie na tę okazję.
/GW/

Opracowal: Wieslaw Mroz

  

Nawigacja

Strona 1 2

<< Poprzednia strona

  
  
  

Komentarze



Dodaj komentarz

  
  

Tags