Stanislaw_Lem
Wypełniona po brzegi sala przy Gestade 7 w Wiedniu wskazywała na ogromne zainteresowanie wydarzeniem.
W istocie, wśród publiczności ludzie w rożnym wieku, od studenckiego przez poważny. Taka uwagę międzynarodowego towarzystwa mogło przyciągnąć miedzy innymi nazwisko Stanisława Lema.

I tak w istocie było. 16.06. w Instytucie Polskim w Wiedniu można było posłuchać prezentacji dotyczących twórczości tego autora, jej wpływu na kulturę popularna, a także wziąć udział w dyskusji. Wieczór zaczął się od wystąpienia Redaktora Janusza R. Kowalczyka z culture.pl (Portal związany z Instytutem Adama Mickiewicza w Warszawie, promujący kulturę polska w świecie).
Mówił on przede wszystkim o biografii pisarza, błędnie – w jego przekonaniu – kojarzonego z literatura SF, „sympatycznego człowieka”, absolwenta medycyny bez dyplomu (nie chciał go otrzymać, by nie zostać wcielonym do wojska), cukrzyka zajadającego się po kryjomu słodkościami.

A nade wszystko autora, który tworzył antyutopie, przenosząc czytelników w światy paradoksalnie doskonale znane – Stanisław Lem przykładał ogromna wagę do tego, by to, co opisuje w swoich powieściach miało realne uzasadnienie, w jego powieściach nie było możliwe, by cos się nie zgadzało z wynikami badan naukowych. Lem w treściach pozornie odległych przemycał swoje refleksje o panującym wówczas ustroju, człowiek który nie szedł na kompromisy z władzą (za wyjątkiem osobliwej historii z powieścią Szpital Przemieniania). Wystąpienie Redaktora Kowalczyka było przedstawieniem historii zafascynowania odkryta w wieku 50+ literatura autora z krótkimi wprowadzeniami w świat powieści.

Nieco inna perspektywę spojrzenia na twórczość Lema przedstawił drugi prelegent – Prof. Schmidl z Österreichichsche Akademie der Wissenschaften oraz Musik und Kunst Privatuniversität der Stadt Wien. Profesor Schmidl mówił przede wszystkim o tym, jak różne motywy z twórczości Stanisława Lema przenikały i przenikają do kultury popularnej, zarówno na wschodzie Europy – tu za przykład służyła twórczość filmowa – Adreia Tarkovskiego – oraz w szeroko rozumianym Zachodzie – włączając w to najnowsze dzieła kinematografii jak choćby Interstellar (2014). Prelegent podkreślał przede wszystkim interseksualność dziel Lema, a także inspirowanych nimi motywów filmowych, które nawiązują również do sztuk plastycznych, znanych obrazów Rembrandta (Powrót syna marnotrawnego) czy Michała Anioła (Stworzenie Adama).

Porf. Schmidl zwrócił tez uwagę na różnicę pomiędzy prezentowaniem tego co pozaziemskie w kulturze amerykańskiej jako czegoś urzeczywistnionego w ciele, w odróżnieniu od sposobu przekazu u Lema. W trakcie prezentacji prof. Schmidla można było zobaczyć fragmenty szeregu dziel filmowych, które obrazowały prezentowane treści. Spotkanie prezentowało wysoki poziom merytoryczny, a jego jedynym mankamentem był brak dyskusji zarówno pomiędzy prelegentami (tu mogły zdecydować względy językowe, choć obecność pani tłumacz Joanny Ziemskiej, była wielka pomocą), a także między prelegentami i publicznością. Jedyne pytanie, jakie padło dotyczyło braku aspektu transcendencji w obu prezentacjach oraz możliwości zaprezentowania osoby Lema z nieco innej strony – przyjaźni polsko-austriackiej.

Spotkanie to było powiązane z wcześniejszym wystawieniem w ramach Wiener Festwochen sztuki teatralnej ukraińskiego reżysera Andrieyego Zholdak, interpretującego na nowo Solaris. Tego, kto w spotkaniu uczestniczyć nie mógł, z pewnością choć trochę pocieszy fakt, ze wszystkie dzieła Stanisława Lema można wypożyczyć w bibliotece Instytut Polskiego, w większości w obu wersjach językowych.

Anna Maria Gacek

Foto: Wojciech Zemek

  


  
  
  

Komentarze



Dodaj komentarz

  
  

Tags